Jeneratör seçiminde yapılan en yaygın hata, kapasiteyi tahminle belirlemektir. Küçük seçilen bir jeneratör kritik anda yükü taşıyamaz; gereğinden büyük bir jeneratör ise düşük yükte çalışarak hem yakıt israf eder hem de motor sağlığını bozar. Doğru kVA değerini bulmak için aşağıdaki adımları izleyin.
1. Adım: Yük listesini çıkarın
Jeneratörün besleyeceği tüm cihazları listeleyin ve her birinin etiketindeki gücü (kW) not edin. Aynı anda çalışan yükleri ayrıca işaretleyin; hepsinin aynı anda devrede olmadığı tesislerde eş zamanlılık katsayısı kullanılabilir.
- Aydınlatma ve prizler
- Elektrik motorları (pompa, kompresör, fan, asansör)
- İklimlendirme ve soğutma grupları
- UPS, bilgi işlem ve hassas elektronik yükler
2. Adım: kW değerini kVA'ya çevirin
Jeneratörler kVA (görünür güç) ile etiketlenir. Toplam aktif gücü (kW) güç faktörüne bölerek kVA değerini bulursunuz. Endüstriyel jeneratörler genellikle 0,8 güç faktörüne göre derecelendirilir.
3. Adım: Motor kalkış akımlarını hesaba katın
Direkt yol verilen asenkron motorlar kalkış anında nominal akımlarının birkaç katını çeker. En büyük motorun kalkışı, jeneratör boyutlandırmasında çoğu zaman belirleyici olur. Yumuşak yol verici (soft starter) veya sürücü (VFD) kullanmak bu ihtiyacı belirgin şekilde azaltır.
4. Adım: Rezerv payı ekleyin
Gelecekteki yük artışları ve ani yük değişimleri için hesaplanan değere yaklaşık %20–25 rezerv eklenmesi önerilir. Yukarıdaki örnekte 100 kVA × 1,25 = 125 kVA sonucuna ulaşılır ve bir üst standart jeneratör kapasitesi seçilir.
Standby ve Prime güç farkı
Katalogda iki farklı güç değeri görürsünüz. Standby (yedek) güç, şebeke kesintilerinde sınırlı süreli kullanım içindir. Prime (sürekli) güç ise jeneratörün ana enerji kaynağı olarak değişken yükte uzun süre çalışabileceği değerdir ve standby değerinden daha düşüktür. Şantiye veya şebekesiz sahalarda prime değere göre seçim yapılmalıdır.